Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Ιστορία’ Category

ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ

Ποίηση: Γιώργος Μόραρης

 

 Στον  Γιώργο Γεωργή

«Όπως ένας φαροφύλακας στον ωκεανό

Στράφηκε στις σελίδες της ιστορίας»

ΤΖΟΖΕΦ ΚΟΝΤΡΑΝΤ

 

Είχαν ανάψει μόλις όλα τα καντήλια

με μια σταγόνα αιθέριο έλαιο

όταν ο Φράγκος μπήκε στη μονή σε τάξη μάχης.

Φίμωσε τα χείλη των χερουβείμ με τη ρομφαία

λεηλάτησε ακόμα το χρυσό υφάδι

από τις εσθήτες των αγγέλων

και άφησε μόνο στη Μαρία Παρθένο

τον ιδρώτα στη όψη της

σαν θραύσματα από γυαλί.

 

Όσο αντιλαλούσε το βραχνό βούκινο

ένας σιδερόφρακτος

πάνω στο άλογο

με τον καλπασμό της αποκάλυψης

κυρτώνει τόξο.

Τινάζει το σίδερο του βέλους

στα μάτια του Παντοκράτορα

μέσα στην ίριδα

βαθιά γαλάζια σαν την άβυσσο

όπου ο ζωγράφος άφησε

την ανταύγεια της ψυχής του

με τέχνη αμάραντη.

Ανώνυμος, κρυμμένος στο πεπρωμένο του.

 Κώστας Φωτεινάκης: Παρουσίαση του θέματος

Ας αρχίσουμε με τα ονόματα:

Από μια έρευνα στο Internet διαπίστωσα ότι το όνομα Γιώργος Γιωργής που ο ποιητής Γιώργος Μόραρης έχει αφιερώσει το ποίημα ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ είναι Καθηγητής Νεότερης Ιστορίας στο Πανεπιστήμιο Νεάπολης Πάφου. Ο Γιώργος Μόραρης είναι και αυτός Κύπριος, φιλόλογος και έχει βραβευθεί το 2017 από την Ακαδημία Αθηνών για το έργο του  «Μια διπλή απόκλιση της κυπριακής διαλέκτου και του ποιητικού λόγου – Ο ποιητής Βασίλης Μιχαηλίδης (1849-1917)».

Ο Τζόζεφ Κόντραντ (1857 – 1924), που ένα στίχο του παραθέτει ο ποιητής της ΜΟΝΗΣ ΔΑΦΝΙΟΥ, είναι συγγραφέας με μεγάλο έργο, γεννήθηκε στην Ουκρανία, ταξίδεψε ως ναυτικός για οκτώ χρόνια και έζησε την Αγγλία.

Μικρή παρουσίαση της Μονής Δαφνίου, Μνημείο Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ουνέσκο:

[Στις παρυφές του άλσους Χαϊδαρίου, αριστερά της Ιεράς Οδού, που εξακολουθεί από την αρχαιότητα να οδηγεί από την Αθήνα στην Ελευσίνα, και στη θέση πιθανότατα του αρχαίου ιερού του Δαφναίου ή Δαφνίου Απόλλωνα, βρίσκεται το οχυρωμένο μοναστήρι του Δαφνιού.

Το Καθολικό χρονολογείται στον 11ο αι. και ανήκει στον οκταγωνικό τύπο, που υιοθετείται στους μεσοβυζαντινούς χρόνους από σειρά σπουδαίων μνημείων όπως τα καθολικά της μονής Οσίου Λουκά και της Νέας Μονής Χίου.

Ο Παντοκράτορας στον τρούλο, η μεγαλύτερη σε μέγεθος και κλίμακα παράσταση της μονής Δαφνίου, επιβάλλεται στον κεντρικό χώρο του ναού με την ιδιαίτερη αυστηρότητα αλλά και γλυκύτητα της έκφρασης που δεν είναι δυνατόν να αποδοθούν φωτογραφικά.

Στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας, μετά από σοβαρές βλάβες που προκάλεσε σεισμός, οι Κιστερκιανοί μοναχοί που κατείχαν την μονή έκαναν εκτεταμένες ανακατασκευές στον εξωνάρθηκα, ενώ η κρύπτη που βρίσκεται κάτω από το νάρθηκα μετατράπηκε σε μαυσωλείο για την ταφή των δουκών της Αθήνας].

(Τα ανωτέρα σε αγκύλες αποσπάσματα είναι από το ενημερωτικό κείμενο για τη Μονή Δαφνίου από την 1η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων)

Και ερχόμαστε στο ποίημα ΜΟΝΗ ΔΑΦΝΙΟΥ*, «στη διάρκεια της Φραγκοκρατίας» και συγκεκριμένα στους στίχους:

«….όταν ο Φράγκος μπήκε στη μονή σε τάξη μάχης.

Φίμωσε τα χείλη των χερουβείμ με τη ρομφαία

λεηλάτησε ακόμα το χρυσό υφάδι

από τις εσθήτες των αγγέλων….

Όσο αντιλαλούσε το βραχνό βούκινο

ένας σιδερόφρακτος

πάνω στο άλογο

με τον καλπασμό της αποκάλυψης

κυρτώνει τόξο.

Τινάζει το σίδερο του βέλους

στα μάτια του Παντοκράτορα

μέσα στην ίριδα….

Ο «Φράγκος… κυρτώνει τόξο. / Τινάζει το σίδερο του βέλους στα μάτια του Παντοκράτορα/ μέσα στην ίριδα…»

Ο Γεώργιος Λαμπάκης στο βιβλίο του «Χριστιανική Αρχαιολογία της Μονής Δαφνίου μετά πολλών σχημάτων και εικόνων», 1889, έχει ζωγραφίσει τον Παντοκράτορα στον τρούλο και γράφει: «Ο ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΩΡ ΤΗΣ ΜΟΝΗΣ ΔΑΦΝΙΟΥ ως ούτος εσώζετο μέχρι της πρωίας της 10 Ιανουαρίου 1889». Στο σκίτσο, σελ. 123 – 128.

(περισσότερα…)

Advertisements

Read Full Post »

Το πρόγραμμα υλοποιείται από το Ελληνικό Δίκτυο ΦΙΛΟΙ της ΦΥΣΗΣ/ Naturefriends Grecce με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος

Read Full Post »

Οι πολιτικές και κοινωνικές συγκρούσεις του Εμφυλίου και της δεκαετίας του ’50, ήταν ακόμη νωπές στη μνήμη για την Ελλάδα του ’60, που προσπαθούσε να διαμορφώσει μία ταυτότητα δυτικού, σύγχρονου και ευνομούμενου κράτους. Ενώ προς το παρόν η άνοδος του Γεωργίου Παπανδρέου στην εξουσία το 1964, δείχνει να τηρεί τις αποστάσεις ασφαλείας από τα άκρα και να δίνει τα εχέγγυα για το άνοιγμα της χώρας προς τη Δύση, τη διάσπαση της Ένωσης Κέντρου ακολούθησαν η Αποστασία, το πραξικόπημα των Συνταγματαρχών και η επιβολή της δικτατορίας τον Απρίλιο του 1967. Μέσα σε ατμόσφαιρα φόβου, διχασμού και εσωστρέφειας, η Ελλάδα πορεύεται ακρωτηριασμένη για τα επόμενα επτά χρόνια. Σημαντικοί άνθρωποι της εποχής, πολλοί προερχόμενοι από το χώρο της τέχνης και της διανόησης, καταφεύγουν εκούσια, αλλά δυστυχώς πολλοί απ’ αυτούς ακούσια, στο εξωτερικό.

Η συνέχεια ΕΔΩ.

 

Read Full Post »

 Μέμος Μακρής «το κεφάλι» στην είσοδο του Πολυτεχνείου

Το κεφάλι από χαλκό που δημιούργησε ο γλύπτης Μέμος Μακρής έχει τα χαρακτηριστικά του μεγάλου ιστορικού Νίκου Σβορώνου. Μήπως επέλεξε το «κεφάλι» του ιστορικού για να μας υπενθυμίζει τα «μαθήματα» από την ιστορία?

Ο Λευκαδίτης ιστορικός της Αριστεράς Νίκος Σβορώνος

Δείτε τον ιστορικό να μιλάει για τη ζωή του και το ΕΑΜ ΕΔΩ
Η ΜΝΉΜΗ VS ΣΤΗ ΛΗΘΗ

 

Read Full Post »

Δύο ενδιαφέρουσες μελέτες του Υπουργείου Πολιτισμού & Αθλητισμού δημοσιεύονται στο site «Επιτελική Δομή ΕΣΠΑ – ΥΠΠΟΑ» [ΕΔΩ]

Απρίλιος 2014 – Μελέτη αποτίμησης των κοινωνικοοικονομικών επιπτώσεων των έργων πολιτισμού

Ιανουάριος 2017 – Μελέτη για τη Χαρτογράφηση της Πολιτιστικής και Δημιουργικής Βιομηχανίας στην Ελλάδα

Απόσπασμα από την παρουσίαση της ανωτέρω μελέτης:

Στο πλαίσιο αρμοδιοτήτων της Διεύθυνσης Εποπτείας και Δράσεων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού (ΥΠ.ΠΟ.Α) για την αξιοποίηση του Μητρώου Πολιτιστικών Φορέων και της Πύλης-drasis.culture.gr, επιθυμούμε να σας ενημερώσουμε για την δημοσίευση της “Μελέτης για τη Χαρτογράφηση της Πολιτιστικής -Δημιουργικής Βιομηχανίας στην Ελλάδα”.

Η επίσημη χαρτογράφηση του Πολιτιστικού και Δημιουργικού Τομέα στην Ελλάδα, ως εργαλείο το οποίο θα μπορούσε να υποστηρίξει τη χάραξη στρατηγικής και τη λήψη αποφάσεων που αφορούν στον σχεδιασμό δράσεων ενίσχυσης των επαγγελματιών του Σύγχρονου Πολιτισμού και της Δημιουργικής Οικονομίας, αποτέλεσε μια από τις βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού κατά τη διάρκεια του προηγούμενου έτους.

Με την εξασφάλιση των σχετικών πόρων από το ΕΣΠΑ 2014-2020 η μελέτη εκπονήθηκε από το Ινστιτούτο Περιφερειακής Ανάπτυξης του Παντείου Πανεπιστημίου -μετά από σχετική διαγωνιστική διαδικασία- σύμφωνα με τις επίσημες ευρωπαϊκές προδιαγραφές της
Eurostat και με την συνδρομή των εμπλεκόμενων Υπηρεσιών και Εποπτευόμενων Φορέων του ΥΠ.ΠΟ.Α..

Σκοπός της μελέτης είναι η λεπτομερή ανάλυση της εξέλιξης βασικών οικονομικών μεγεθών των κλάδων πολιτισμού και δημιουργικότητας (ΚΠΔ) στην Ελλάδα για την περίοδο 2008-2014, ώστε να περιγραφεί η οικονομία του πολιτισμού και της δημιουργικότητας και να αποκτήσει η Ελλάδα, τόσο σε εθνικό όσο και σε περιφερειακό επίπεδο, μια σαφή και ολοκληρωμένη εικόνα των συγκεκριμένων κλάδων και να αποτυπωθεί η συμβολή τους στην οικονομία, στην απασχόληση, αλλά και ευρύτερα, στην κοινωνία.
Πέραν των παραδοσιακών τομέων του σύγχρονου πολιτισμού (Τέχνες, Θέατρο, Χορός, Εικαστικά-Βιβλιοθήκες και Μουσεία) ο όρος “πολιτιστικές και δημιουργικές βιομηχανίες” ή “κλάδοι πολιτισμού και δημιουργικότητας” (ΚΠΔ) καλύπτει ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων (αναπαραστατικές και εικαστικές τέχνες, σχεδιασμός, αρχιτεκτονική, διαφήμιση, εκδόσεις, οπτικοακουστικά μέσα, λογισμικό, κ.λ.π), συναφών με το ευρύτερο πεδίο του πολιτισμού.
Ειδικότερα περιλαμβάνονται οι παρακάτω τομείς: Εκτυπώσεις, Κατασκευές, Χειροτεχνίες (εκτυπώσεις έργων τέχνης, αναπαραγωγή προεγγεγραμμένων μέσων, κατασκευή κοσμημάτων, παιχνιδιών και μουσικών οργάνων), Λιανικό εμπόριο πολιτιστικών αγαθών (κύρια βιβλία και μουσικές εκδόσεις), Εκδόσεις (βιβλίων, εφημερίδων και περιοδικών), Εκδόσεις λογισμικού και προγραμματισμός ηλεκτρονικών συστημάτων, Οπτικοακουστικά (κινηματογράφος, μουσική, φωτογραφία), Τηλεόραση και Ραδιόφωνο, Αρχιτεκτονική, Διαφήμιση, Design.
Η μελέτη στηρίχθηκε σε ποσοτικές μεθόδους ανάλυσης δεδομένων και περιλαμβάνει στατιστικά στοιχεία τα οποία αντλήθηκαν από διάφορες πηγές, όπως η Ευρωπαϊκή Στατιστική Υπηρεσία, η Ελληνική Στατιστική Αρχή, Στοιχεία ΑΕΠ, Απασχόλησης, Μητρώο Επιχειρήσεων, Πίνακες Εισροών, Εκροών, Στατιστικές Πολιτισμού), και το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, αλλά και στατιστικά στοιχεία από κρατικούς και ιδιωτικούς φορείς και συνδικαλιστικές οργανώσεις.
Από τα ανωτέρα στοιχεία εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα που αναδεικνύουν το γεγονός ότι ο πολιτιστικός και δημιουργικός τομέας αποτελεί βασικό πυλώνα της ελληνικής οικονομίας, συγκρινόμενος με άλλους επιλεγμένους κλάδους (βιομηχανία τροφίμων,  κατασκευές, κ.ά) καθώς:
 Αποτελεί το 6.6% των επιχειρήσεων στην Ελλάδα( με 46.370 επιχειρήσεις)
 Περιλαμβάνει το 3,2% των εργαζομένων στην χώρα (με 110.688 εργαζόμενους)
 Συνεισφέρει στο 1,4% του ΑΕΠ (2.1 δισ. ευρώ Προστιθέμενη Αξία)
 Συμμετέχει στις πωλήσεις αγαθών και υπηρεσιών με 5.3 δισ. ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, στην Ευρωπαϊκή Ένωση των 28 μελών, για το έτος 2014, ο πολιτιστικός και δημιουργικός τομέας συνεισέφερε στο 2,8% του Ευρωπαϊκού ΑΕΠ, με 1,7 εκατ. επιχειρήσεις και 6,1 εκατ. εργαζόμενους, με την Ελλάδα να καταλαμβάνει την 11η θέση στην απασχόληση και την 10η στον αριθμό δημιουργικών επιχειρήσεων, με τους κλάδους της αρχιτεκτονικής, των εκδόσεων, της διαφήμισης, των τεχνών και της διασκέδασης να έχουν το μεγαλύτερο μερίδιο.

Πέρα από τις στατιστικές αναλύσεις των βασικών οικονομικών μεγεθών των κλάδων πολιτισμού και δημιουργικότητας της Ελλάδας, η μελέτη επιχειρεί μια λεπτομερή καταγραφή και ανάλυση του τομέα στις 13 Περιφέρειες της Ελλάδας και παρουσιάζει δεδομένα που αφορούν:
 στην καλλιτεχνική παραγωγή σε όλους τους τομείς του σύγχρονου πολιτισμού
 στα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των εργαζομένων στον χώρο (όπως, φύλο, μορφωτικό επίπεδο, εξειδίκευση, ηλικιακές ομάδες απασχολούμενων),
 στις περιφερειακές ανισότητες, όπως αυτές παρουσιάζονται από την κατανομή της πολιτιστικής και δημιουργικής παραγωγής, απασχόλησης και αριθμού επιχειρήσεων στις 13 Περιφέρειες της χώρας, αλλά και στοιχεία για την
 πολιτιστική κατανάλωση όπως αυτή εκφράζεται μέσω της επισκεψιμότητα σε πολιτιστικούς χώρους -προφίλ καταναλωτών.

Η Μελέτη για τη Χαρτογράφηση της Πολιτιστικής -Δημιουργικής Βιομηχανίας στην Ελλάδα θα μπορούσε να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο για τις ανάγκες τεκμηρίωσης σχεδιασμού στοχευμένων δράσεων στήριξης των σχετικών κλάδων, αναδεικνύοντας την αναπτυξιακή προοπτική και τις δυνατότητες του Πολιτισμού και της Δημιουργικότητας για κάθε ενδιαφερόμενο που δραστηριοποιείται ή που επιθυμεί να αναπτυχθεί στον χώρο αυτό.

Read Full Post »

[Στη συνημμένη φωτογραφία ο συνοικισμός παραπηγμάτων του Τουρκολίμανου από δημοσίευση του 1930 στο National Geographic Magazine.]
Τετάρτη 31 Μαϊου 2017, 18.00 στον Πολυχώρο Απόλλων -Ερμουπόλεως και Πηλίου 1, Καμίνια
«Προσφυγικές γειτονιές του Πειραιά. Από την ανάδυση στην ανάδειξη της προσφυγικής μνήμης»
• Ελένη Κυραμαργιού (Ιστορικός ΙΙΕ/ΕΙΕ): Από θύματα πρωταγωνιστές: προσφυγική εγκατάσταση και εργασία στις γειτονιές του Πειραιά, 1922-1930
• Νίκος Μπελαβίλας (Αναπληρωτής Καθηγητής ΕΜΠ): Γεωγραφία της προσφυγικής εγκατάστασης
Παρεμβαίνουν οι πειραιώτες δημοσιογράφοι Νότης Ανανιάδης και Σταύρος Μαλαγκονιάρης.
Αγαπητές φίλες και φίλοι,
Την Τετάρτη 31 Μαΐου ολοκληρώνεται ο κύκλος των σεμιναρίων Προφορικής Ιστορίας στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος «Προσφυγικές γειτονιές του Πειραιά. Από την ανάδυση στην ανάδειξη της προσφυγικής μνήμης» που συνδιοργανώνει το Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ και το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος της Σχολής Αρχιτεκτόνων- ΕΜΠ με την χρηματοδότηση της Περιφέρειας Αττικής.
Ως τώρα, συζητήσαμε για τις διαφορετικές προσεγγίσεις στην ιστορία του Πειραιά από τη σύσταση του ελληνικού κράτους μέχρι σήμερα και τη διαπραγμάτευση του πειραιώτικού παρελθόντος με βάση τις αντιλήψεις και τις προτεραιότητες της κάθε εποχής. Ακούσαμε τη Δήμητρα Λαμπροπούλου για την μεθοδολογία και το αντικείμενο της Προφορικής Ιστορίας. Ενημερωθήκαμε με μια πρώτη παρουσίαση των δράσεων και των στόχων του προγράμματος από τον επιστημονικό υπεύθυνο Νίκο Μπελαβίλα, τη συντονίστρια Ελένη Κυραμαργιού και τα μέλη της ερευνητικής ομάδας Άννα Λάμπρου και Μάνο Αυγερίδη.
Συζητήσαμε με τους συμμετέχοντες και τις συμμετέχουσες για τα πρότζεκτ συλλογής υλικού και διεξαγωγής συνεντεύξεων που θα μπορούσαμε να πραγματοποιήσουμε στο πλαίσιο των ομάδων προφορικής ιστορίας. Ομάδες οι οποίες θα δημιουργηθούν και θα ξεκινήσουν τη δραστηριότητά τους με την ολοκλήρωση των σεμιναρίων. Ήδη εκδηλώθηκε ενδιαφέρον για εστίαση της έρευνας σε πολλές προσφυγικές γειτονιές της πόλης όπως το Τουρκολίμανο, η Παλαιά Κοκκινιά, η Καλλίπολη κ.ά. Στην εκδήλωση της Τετάρτης θα συζητήσουμε λεπτομέρειες για την τοπική ιστορία του Πειραιά. Σε αυτό τον διάλογο θα συμμετέχουν δύο έμπειροι πειραιώτες δημοσιογράφοι, ο Νότης Ανανιάδης και ο Σταύρος Μαλαγκονιάρης, ερευνητές και οι δύο «μικρών» άγνωστων ιστοριών της πόλης. H επόμενη φάση, μετά το τελευταίο σεμινάριο, είναι η δουλειά με τις ομάδες προφορικής ιστορίας και τη συλλογή ιστορικού υλικού στις γειτονιές. Θα χαρούμε να συναντηθούμε, να δούμε ακόμα περισσότερες συμμετοχές και ιδέες για τη συνέχεια και να το οργανώσουμε.

Πληροφορίες
Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών / Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών
20172737595 – kyramargiou@eie.gr
http://prosfigikospireas.blogspot.gr/

Read Full Post »

Περισσότερα ΕΔΩ

Read Full Post »

Older Posts »