Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for the ‘Βιογραφίες’ Category

Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ σας προσκαλεί

την Παρασκευή 28 Απριλίου στις 19.00 στο Μουσείο Ηρακλειδών

στην εκδήλωση

Αϊνστάιν – Πικάσο

Μύθοι στις διαστάσεις της πραγματικότητας

Ομιλήτρια : Σταυρούλα Παπανικολάου

Η ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ συνεχίζει και φέτος τη διοργάνωση διαλέξεων στο φιλόξενο Μουσείο Ηρακλειδών της Αθήνας (Ηρακλειδών 16).

Μαθηματικοί, φυσικοί, μουσικοί, γλωσσολόγοι, καλλιτέχνες και συγγραφείς προσεγγίζουν, με απρόβλεπτο τρόπο, τους δεσμούς και τις ποικίλες σχέσεις που συνδέουν τα μαθηματικά και, γενικότερα, την επιστήμη με την τέχνη και την αφήγηση.

O φυσικός Άλμπερτ Αϊνστάιν και ο ζωγράφος Πάμπλο Πικάσο, δυο εμβληματικές προσωπικότητες του 20ού αιώνα, υπήρξαν ηγέτες μιας διαφορετικής επανάστασης ο καθένας, στην επιστήμη και στην τέχνη αντιστοίχως. Δικαίως παραμένουν στο μυαλό μας δύο μύθοι. Η Θεωρία της Σχετικότητας και οι «Δεσποινίδες της Αβινιόν» άλλαξαν τον τρόπο που βλέπουμε τον κόσμο.

Είναι η τεράστια θεωρητική συνεισφορά ή η μεγάλη καλλιτεχνική δημιουργία έργο μιας απομονωμένης μεγαλοφυΐας; Τι μπορεί να συνδέει την τοποθέτηση τηλεγραφικών καλωδίων, τον συντονισμό των τρένων, τον συγχρονισμό των ρολογιών και τις ηλεκτρομαγνητικές πατέντες με τη Θεωρία της Σχετικότητας του Αϊνστάιν; Τι σχέση έχουν οι ακτίνες Χ, οι μη Ευκλείδειες Γεωμετρίες, ο τετραδιάστατος χώρος, η φωτογραφία και ο κινηματογράφος με τις «Δεσποινίδες της Αβινιόν» του Πικάσο;

Αυτά είναι ορισμένα ερωτήματα που θα προσεγγίσει η μαθηματικός Σταυρούλα Παπανικολάου στη διάλεξή της, αναζητώντας επίσης αποδείξιμες ομοιότητες στη ζωή και τη δημιουργικότητα των δύο αυτών κορυφαίων διανοητών. Μήπως, εκτός από το μεγαλοφυές ανθρώπινο πνεύμα, οι ανατρεπτικές τους ανακαλύψεις είναι μια μείξη της κοινωνικής, της πολιτισμικής και της διανοητικής μας ιστορίας; 

Η Σταυρούλα Παπανικολάου είναι πτυχιούχος του τμήματος Μαθηματικών του Πανεπιστημίου Πατρών. Ολοκλήρωσε, επίσης, το Διαπανεπιστημιακό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Ιστορία και Φιλοσοφία των Επιστημών και της Τεχνολογίας» του Πανεπιστημίου Αθηνών και της ΣΕΜΦΕ του ΕΜΠ. Διδάσκει μαθηματικά από το 1983 σε φροντιστήρια μέσης εκπαίδευσης και από το 1998 στη δημόσια δευτεροβάθμια εκπαίδευση.

Συμμετέχει στις δραστηριότητες της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ από την αρχή της δημιουργίας της.

logoΗ ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ είναι μια μεγάλη παρέα εθελοντών, που εμπνέει και στηρίζει τη δημιουργία λεσχών ανάγνωσης, καθώς και άλλων δραστηριοτήτων που προάγουν το στοχασμό, τη γνώση και το διάλογο. Η γόνιμη πορεία της ομάδας αναγνωρίζεται και στις εκδηλώσεις που διοργανώνει, όπως ήταν τα περίφημα συνέδρια με διεθνή απήχηση τα οποία διερευνούσαν τη σχέση των μαθηματικών με την αφήγηση (Μύκονος 2005, Δελφοί 2007), αλλά και η έντονη δραστηριότητά της, με διαλέξεις, σεμινάρια, συναντήσεις, εργαστήρια και μαθηματικά πανηγύρια.

Ευχαριστούμε θερμά το Μουσείο Ηρακλειδών για τη φιλοξενία των φετινών εκδηλώσεων

της ομάδας ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ

Μουσείο ΗρακλειδώνΤο Μουσείο Ηρακλειδών υπηρετεί από το 2004 την τέχνη, την παιδεία και τον πολιτισμό. Εμπνευστές και ιδρυτές του μουσείου είναι ο Παύλος και η Άννα-Μπελίντα Φυρού. Σήμερα το μουσείο έχει μετεξελιχτεί σε διαδραστικό κέντρο εκλαΐκευσης της επιστήμης. Με βασική φιλοσοφία του το τρίπτυχο «Επιστήμη, Τέχνη και Μαθηματικά», υλοποιεί καινοτόμα επιμορφωτικά προγράμματα για μαθητές, εκπαιδευτικούς κι ενηλίκους στο κεντρικό του κτίριο (Ηρακλειδών 16, Θησείο), καθώς και εκθέσεις έργων τέχνης κι εκλαΐκευσης της επιστήμης στο παράρτημά του (Απ. Παύλου 37, Θησείο).

Μουσείο Ηρακλειδών – Κεντρικό κτίριο
Ηρακλειδών 16, 11851 Θησείο (Στάση ΗΣΑΠ Θησείο)
T: 210 34 61 981 / E: Info@herakleidon-art.gr

ΠΗΓΗ: ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ ΕΔΩ

Read Full Post »

Read Full Post »

1

[Για την ταινία του Βιμ Βέντερς και το ιστορικό της Κουβανέζικης μπάντας Buena Vista Social Club διαβάστε την παρουσίαση του Βαγγέλη Γονατά στο TVXS ΕΔΩ. Ένα απόσπασμα: «Το σχήμα γεννήθηκε το 1996, όταν ο Ράι Κούντερ, ο Βρετανός παραγωγός Νικ Γκολντ και ο Κουβανός διευθυντής ορχήστρας Χουάν ντε Μάρκος Γκονσάλες   συγκεντρώνοντας σε αυτό  μια ομάδα βετεράνων μουσικών της Κούβας και του έδωσαν το όνομα Βuena Vista  Social Club, που ήταν το όνομα ενός κλαμπ της Αβάνας που είχε κλείσει από την δεκαετία του 40. Ο πρώτος τους δίσκος πούλησε 12 εκατομμύρια αντίτυπα σε όλο τον κόσμο και η ομώνυμη ταινία – ντοκιμαντέρ για το συγκρότημα που γύρισε ο Βιμ Βέντερς, ήταν υποψήφια για Όσκαρ το 2000.»

Σχόλιο RsB: η «συγκέντρωση των βετεράνων» δεν ήταν μια εύκολη υπόθεση. Οι περισσότεροι από τους «βετεράνους» είχαν σταματήσει να παίζουν μουσική και χρειάστηκε μεγάλη προσπάθεια να συγκεντρωθούν, να κάνουν πρόβες και να εμφανιστούν μαζί. Μάλιστα ο Wim Wenders πήγε δύο φορές στη Κούβα για να γυρίσει την ταινία. Την πρώτη φορά ανεπιτυχώς τη δεύτερη φορά επιτυχώς.

2 1998_Buena_Vista_Social_Club_poster

Η διαφημιστική αφίσα της πρώτης συναυλίας των Βετεράνων στη Νέα Υόρκη, 1996. Μαζί τους ο Ry Cooder, ένας εξαιρετικός μουσικός, συνεργάτης του Βιμ Βέντερς από το «Παρίσι – Τέξας«.

Buena Vista Social Club at Carnegie Hall

Buena Vista Social Club at Carnegie Hall

Σε αυτήν την πολυτελή αίθουσα έδωσαν την πρώτη συναυλία τους οι Buena Vista Social Club στη Νέα Υόρκη. Carnegie Hall. Στη συνέχεια ορισμένοι μουσικοί εμφανίστηκαν solo, δημιούργησαν δικά τους συγκροτήματα όπως ο Segundo και κυκλοφόρησαν ατομικούς δίσκους όπως ο ΕΔΩ.

 

4 PNY_Carnegie_Hall_GALLERY1.laptop_1040_529

5 203012-buena_vista_social_club_adios

Adios Tour…. Οι «βετεράνοι» ένας ένας έχει φύγει…. Το γκρουπ δεν ξέφτισε… Οι αντικαταστάτες των Ibrahim Ferrer, Segundo κ.α. συνεχίζουν να διατηρούν το επίπεδο, την ζωντάνια, την αρχοντιά της πρώτης φουρνιάς των βετεράνων. Ο κύκλος όμως έκλεισε και η μπάντα μας αποχαιρέτησε μετά από είκοσι χρόνια, στις 14 Μαΐου 2016.

ADIOS AMIGOS με ένα ακόμα ιστορικό του συγκροτήματος ΕΔΩ

Για να πούμε όμως και την αλήθεια αν δεν υπήρχαν οι Ry Cooder, Wim Wenders κ.α. να βρουν τους βετεράνους, να τους συντονίσουν, να τους προβάλλουν και να οργανώσουν τις περιοδείες τους δεν θα υπήρχε και το συγκρότημα Buena Vista Social Club.

Read Full Post »

ΒΑΛ.

Διαβάστε την ενδιαφέρουσα συνέντευξη του βραβευμένου συγγραφέα και ποιητή, Νάνου Βαλαωρίτη, ο οποίος γιορτάζει τα 95 του χρόνια με μια έκθεση σχεδίων και μια έκδοση με τα δοκίμιά του [ΕΔΩ].

Read Full Post »

OE

 [ΠΗΓΗ LEFT.GR]

Το ιταλικό περιοδικό «L’ Espresso» ζήτησε από δεκατέσσερις προσωπικότητες του πνεύματος να γράψουν μια επιστολή για το 2014.  Ο Ουμπέρτο Έκο έγραψε μια επιστολή στον εγγονό του, ο οποίος πριν από λίγες μέρες εκφώνησε έναν λιτό και ουσιαστικό επικήδειο λόγο στον παππού του. Ο προβληματισμός σχετικά με τις Νέες Τεχνολογίες και τη σημασία της μνήμης είναι τα θέματα στα οποία εστιάζει την προσοχή του ο Έκο. Επειδή, υποστηρίζει, ούτε το Διαδίκτυο μπορεί να υποκαταστήσει τη γνώση, ούτε οι υπολογιστές το μυαλό μας, προτρέπει τις νέες γενιές να μαθαίνουν απομνημονεύοντας. Σε καμιά περίπτωση, βεβαίως δεν εννοεί το… εθνικό σπορ του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος, την παπαγαλία.
Ευελπιστώ ότι το κείμενο αυτό θα βρει ευήκοα ώτα και στον ελληνικό εκπαιδευτικό κόσμο της χώρας, ο οποίος, χρόνια τώρα, βομβαρδίζεται με διαρκείς «εκπαιδευτικές μεταρρυθμίσεις» (απορρυθμίσεις θα ήταν το πιο σωστό).  Το μετέφρασα από τα ιταλικά για δυο λόγους: α) να απολαύσουμε για μια ακόμη φορά το πνεύμα του πρόσφατα εκλιπόντος σπουδαίου στοχαστή, β) να σκεφτούμε μήπως κάποιες βασικές αρχές μάθησης πρέπει να μας απασχολήσουν σοβαρά αν ακόμη ενδιαφερόμαστε για μορφωμένους και με ουσιαστική κριτική ικανότητα πολίτες.  Δεν είναι κακό να παραδεχτούμε ότι κάθε τι το «παλιό» δεν είναι οπωσδήποτε  «συντηρητικό» ή «αντιπαιδαγωγικό». Πόσω μάλλον όταν έτσι αποφαίνεται ένας στοχαστής του εκτοπίσματος του Ουμπέρτο Έκο!

Χριστίνα Πετροπούλου,
σχολική σύμβουλος
Φιλολόγων Α΄ Δ/νσης
Δ/θμιας Εκ/σης Αθήνας

 

Ο Ουμπέρτο Έκο με τον εγγονό του

Αγαπητό μου εγγονάκι,
Δεν θα ήθελα αυτή η χριστουγεννιάτικη επιστολή να θεωρηθεί υπερβολικά  συναισθηματική ή ότι έχει σκοπό να σε νουθετήσει σχετικά με την αγάπη για τους συνανθρώπους μας, για την πατρίδα, για τον κόσμο, και όλα τα συναφή. Δεν θα έδινες καμιά σημασία και όταν θα έφτανε η στιγμή να θέσεις σε εφαρμογή όλα αυτά, (εσύ έφηβος, και εγώ στο επέκεινα), το σύστημα αξιών θα είχε αλλάξει τόσο πολύ, που πιθανότατα οι συμβουλές μου θα προέκυπταν ξεπερασμένες.

Βάζε πράγματα στο μυαλό σου

Γι’ αυτό, θα ήθελα να επικεντρωθώ σε μια μόνο συμβουλή, την οποία μπορείς να ακολουθήσεις ακόμη και τώρα, ενώ  σερφάρεις στο iPad σου. Κι ούτε θα κάνω το λάθος να σου το υποδείξω, όχι γιατί θα φαινόμουν ένας παππούς βαρετός, αλλά γιατί το ίδιο κάνω και εγώ. Στην καλύτερη περίπτωση μπορώ να σου πω ότι, αν κατά τύχη πέσεις πάνω σε εκατοντάδες ιστοσελίδες πορνό που δείχνουν τη σχέση μεταξύ δύο ανθρώπινων όντων, προσπάθησε με χίλιους τρόπους να μην πιστέψεις ότι αυτό είναι το σεξ, όταν μάλιστα σε αναγκάζει να μη βγαίνεις από το σπίτι σου, για να κοιτάξεις τα πραγματικά κορίτσια. Ξεκινώ από την αρχή ότι είσαι ετεροφυλόφιλος, αλλά κι έτσι να μην είναι, προσάρμοσε τις συμβουλές μου στην περίπτωσή σου. Κοίταζε τα πραγματικά κορίτσια στο σχολείο ή όπου πας να παίξεις, γιατί είναι καλύτερα από τα τηλεοπτικά και μια μέρα θα σου προσφέρουν μεγαλύτερες χαρές από εκείνες του Διαδικτύου. Πίστεψε εκείνους που έχουν μεγαλύτερη εμπειρία από εσένα. Αν εγώ κοίταζα το σεξ μόνο στον υπολογιστή, ο πατέρας σου δεν θα είχε ποτέ γεννηθεί, κι εσύ ποιος ξέρει πού θα βρισκόσουν, μάλλον δεν θα υπήρχες καν. Αλλά δεν είναι αυτό που θέλω να σου πω, αλλά για μια ασθένεια που έχει προσβάλει τη γενιά σου, καθώς και παιδιά μεγαλύτερα από εσένα, που τώρα φοιτούν στο πανεπιστήμιο: την απώλεια της μνήμης.
Είναι αλήθεια ότι αν θέλεις να μάθεις ποιος ήταν ο Καρλομάγνος ή πού βρίσκεται η Κουάλα Λουμπούρ, δεν έχεις παρά να πατήσεις μερικά πλήκτρα και το Διαδίκτυο σου το λέει αμέσως. Κάν’ το όταν χρειάζεται, αφού όμως το κάνεις, προσπάθησε να θυμηθείς τι σου είπε, για να μην αναγκαστείς να το αναζητήσεις για δεύτερη φορά σε περίπτωση που υπάρξει επείγουσα ανάγκη, όπως για μια έρευνα στο σχολείο. Επειδή νομίζεις ότι ο υπολογιστής μπορεί να σου απαντάει οποιαδήποτε στιγμή, ελλοχεύει ο κίνδυνος να χάσεις το ενδιαφέρον να βάζεις πράγματα στο μυαλό σου. Είναι σαν να λέμε ότι, επειδή έχεις μάθει πως για να πας από την τάδε οδό στη δείνα, υπάρχουν το λεωφορείο ή το Μετρό, που σου επιτρέπουν να μετακινηθείς χωρίς κόπο -το οποίο βεβαίως εξυπηρετεί και κάν΄το κάθε φορά που βιάζεσαι-, για τον λόγο αυτό δεν χρειάζεται πλέον να περπατάς. Αν όμως δεν περπατάς αρκετά, γίνεσαι «άτομο με ειδικές ανάγκες», όπως χαρακτηρίζουμε σήμερα τους ανθρώπους που βρίσκονται σε αναπηρικό καροτσάκι. Εντάξει, ξέρω ότι ασχολείσαι με σπορ, άρα ξέρεις να κινείς το σώμα σου, ας επιστρέψουμε όμως στο μυαλό σου.

Παιχνίδια με τον νου

 

Η μνήμη είναι ένας μυς, όπως εκείνοι των ποδιών, και αν δεν τον εκγυμνάζεις, ατονεί κι έτσι, από πλευράς εγκεφάλου, γίνεσαι άτομο με ειδικές ανάγκες, δηλαδή, για να μιλήσουμε ειλικρινά, ένας ηλίθιος. Κι επειδή για όλους ελλοχεύει ο κίνδυνος να πάθουν Αλτσχάιμερ όταν γεράσουν, ένας τρόπος για να αποφύγουν αυτό το δυσάρεστο ατύχημα είναι να εξασκούν πάντοτε τη μνήμη τους. Ιδού, λοιπόν, η δική μου συνταγή: Κάθε πρωί μάθαινε απ’ έξω μερικούς στίχους, ένα σύντομο ποίημα ή, όπως έκαναν οι δάσκαλοί μας, που μας έβαζαν να μάθουμε τη «Σταχτιά Φοραδίτσα»1 ή «Το Σάββατο του χωριού»2. Καλό θα ήταν να κάνεις παιγνίδια μνήμης με τους φίλους σου για να δείτε ποιος θυμάται καλύτερα. Αν δεν σας αρέσει η ποίηση, κάντε το με τους ποδοσφαιριστές. Πρόσεξε όμως! Δεν πρέπει να γνωρίζεις μόνο τους σημερινούς ποδοσφαιριστές της Ρόμα, αλλά και των άλλων ομάδων, ίσως και ομάδων του παρελθόντος. Φαντάσου ότι εγώ θυμάμαι εκείνους της Τορίνο, όταν το αεροπλάνο τους συνετρίβη με όλους τους παίκτες μέσα: Μπατσικαλούπο, Μπαλαρίν, Μαρόζο κ.λπ. Κάντε αγώνες μνήμης σχετικά με τα βιβλία που έχετε διαβάσει. Π.χ., ποιος ήταν πάνω στην Ισπανιόλα προς αναζήτηση του νησιού των θησαυρών; Ο Λόρδος Τριλώνεϋ, ο Καπετάν Σμόλετ, ο Δόκτωρ Λάιβζι, ο Λονγκ Τζον Σίλβερ, ο Τζιμ; Δες αν οι φίλοι σου θυμούνται ποιοι ήταν οι υπηρέτες των Τριών Σωματοφυλάκων και του Ντ’ Αρτανιάν: Γκριμό, Μπαζέν, Μουσκετόν και Πλανσέ. Κι αν δεν θέλεις να διαβάσεις τους «Τρεις Σωματοφύλακες» (να ήξερες τι χάνεις) κάν’ το με κάποια από τις ιστορίες που έχεις διαβάσει. Μοιάζει με παιγνίδι (και είναι), θα δεις όμως πως το κεφάλι σου θα κυριευθεί από διάφορους χαρακτήρες, ιστορίες, αναμνήσεις κάθε είδους.
Θα αναρωτηθείς γιατί παλιά οι υπολογιστές ονομάζονταν ηλεκτρονικά μυαλά; Διότι σχεδιάστηκαν με βάση το μοντέλο του εγκεφάλου σου (μας), αλλά ο εγκέφαλος έχει περισσότερες διασυνδέσεις από έναν υπολογιστή, είναι ένα είδος υπολογιστή που κουβαλάς πάντα μαζί σου, ο οποίος μεγαλώνει και δυναμώνει με την άσκηση, ενώ ο υπολογιστής που έχεις πάνω στο γραφείο σου, όσο πιο πολύ τον χρησιμοποιείς, τόσο περισσότερη ταχύτητα χάνει και μετά από μερικά χρόνια θα πρέπει να τον αλλάξεις.  Αντίθετα, στην εποχή μας, το μυαλό σου μπορεί να διαρκέσει έως και ενενήντα χρόνια -αν το έχεις εξασκήσει. Και στα ενενήντα του χρόνια θα θυμάται περισσότερα πράγματα από αυτά που θυμάσαι τώρα. Και μάλιστα δωρεάν!

Μάθε τι συνέβη πριν τη γέννησή σου

Έπειτα, υπάρχει η ιστορική μνήμη, αυτή που δεν αφορά τα γεγονότα της ζωής σου ή τα πράγματα που έχεις διαβάσει, αλλά αυτά που συνέβησαν πριν ακόμη γεννηθείς.
Σήμερα, αν πας σε ένα κινηματογράφο, θα πρέπει να μπεις μέσα μια συγκεκριμένη ώρα, όταν αρχίζει η ταινία, και όταν η προβολή ξεκινά, είναι σαν κάποιος να σε παίρνει από το χέρι και να σου λέει τι συμβαίνει. Στα χρόνια μου, μπορούσε κανείς να μπει στην αίθουσα του κινηματογράφου οποιαδήποτε στιγμή, θέλω να πω στο μέσο της προβολής. Έμπαινε τη στιγμή που συνέβαιναν ορισμένα πράγματα και προσπαθούσε να καταλάβει τι είχε προηγηθεί. Αργότερα, όταν η ταινία ξανάρχιζε, μπορούσε να διαπιστώσει αν είχε καταλάβει σωστά την υπόθεση, εκτός του ότι, αν η ταινία είχε ενδιαφέρον, μπορούσε να μείνει και να την ξαναδεί. Λοιπόν, η ζωή είναι σαν μια ταινία της δικής μου εποχής. Όλοι ερχόμαστε στη ζωή όταν πολλά πράγματα έχουν ήδη συμβεί πριν εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια, και είναι σημαντικό να μάθουμε τι έχει συμβεί πριν εμείς γεννηθούμε. Αυτό είναι αναγκαίο, για να κατανοήσουμε καλύτερα γιατί σήμερα συμβαίνουν πολλά νέα πράγματα.

Να ξεφυλλίζεις και να μαθαίνεις

Λοιπόν, το σχολείο, εκτός από τις προσωπικές σου αναγνώσεις, θα έπρεπε να σου διδάσκει να απομνημονεύεις αυτά που συνέβησαν πριν τη γέννησή σου. Φαίνεται όμως ότι δεν το κάνει καλά, διότι διάφορες έρευνες μας λένε ότι τα παιδιά του σήμερα, ακόμη και τα πιο μεγάλα που φοιτούν στα πανεπιστήμια, ας πούμε αυτά που έχουν γεννηθεί το 1990, δεν ξέρουν -και ίσως δεν θέλουν να ξέρουν- τι είχε συμβεί το 1980, για να μη μιλήσουμε για το τι συνέβη πριν από πενήντα χρόνια. Τα στατιστικά στοιχεία μας λένε ότι αν ρωτήσετε κάποια παιδιά ποιος ήταν ο Άλντο Μόρο, θα απαντήσουν ότι ήταν ο αρχηγός των Ερυθρών Ταξιαρχιών – ενώ ήταν αυτός που οι Ερυθρές Ταξιαρχίες σκότωσαν. Δεν θα μιλήσουμε εδώ για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, αφού για πολλούς παραμένει ένα μυστήριο, παρά το γεγονός ότι αυτά συνέβησαν εδώ και τριάντα χρόνια. Εγώ γεννήθηκα το 1932, δέκα χρόνια μετά την άνοδο του Φασισμού στην εξουσία. Ήξερα όμως ποιος ήταν ο πρωθυπουργός κατά τη στιγμή της Πορείας στη Ρώμη (τι είναι αυτό;)3. Ίσως το φασιστικό σχολείο μού το είχε διδάξει, για να μου εξηγήσει πόσο ανόητος και κακός ήταν εκείνος ο Υπουργός «O δειλός  Φάκτα4», που οι φασίστες είχαν αντικαταστήσει. Εντάξει! Τουλάχιστον όμως το ήξερα.
Ας αφήσουμε όμως το σχολείο. Ένα αγόρι του σήμερα δεν γνωρίζει ποιοι ήταν οι ηθοποιοί του κινηματογράφου είκοσι χρόνια πριν, ενώ εγώ ήξερα ποια ήταν η Φραντσέσκα Μπερτίνι, που πρωταγωνίστησε σε βουβές ταινίες είκοσι χρόνια πριν  εσύ γεννηθείς. Ίσως γιατί ξεφύλλιζα παλιά περιοδικά που συσσωρεύονταν στην ντουλάπα του σπιτιού μας, αλλά αυτό ακριβώς σε καλώ να κάνεις: να ξεφυλλίζεις κι εσύ παλιά περιοδικά, καθώς πρόκειται για έναν τρόπο να μάθεις τι είχε συμβεί πριν εσύ γεννηθείς. Αλλά γιατί είναι τόσο σημαντικό να γνωρίζουμε τι συνέβη πριν; Διότι, πολλές φορές ό, τι συνέβη στο παρελθόν σου εξηγεί γιατί ορισμένα πράγματα συμβαίνουν σήμερα, και οπωσδήποτε (όπως και για τους ποδοσφαιριστές,  που είπαμε) είναι ένας τρόπος για να εμπλουτίζουμε τη μνήμη μας.
Πρόσεξε! Αυτό δεν μπορείς να το κάνεις μόνο με τα βιβλία και τα περιοδικά, αλλά και με το Ίντερνετ, το οποίο μπορούμε να το χρησιμοποιούμε όχι μόνο για να κάνουμε chat με τους φίλους μας, αλλά, (λέμε τώρα) και με την Ιστορία του κόσμου. Ποιοι ήταν οι Χετταίοι; Και οι Καμισάρντι (camisards)5; Και πώς ονομάζονταν οι τρεις καραβέλες του Κολόμβου; Πότε εξαφανίστηκαν οι δεινόσαυροι; Η Κιβωτός του Νώε θα μπορούσε να έχει ένα πηδάλιο; Ποιο ήταν το όνομα του προγόνου του βοδιού; Υπήρχαν περισσότερες τίγρεις πριν από εκατό χρόνια απ’ ό,τι σήμερα; Τι ήταν η αυτοκρατορία του Μάλι; Και ποιος μιλούσε για την Αυτοκρατορία του Κακού; Ποιος ήταν ο δεύτερος Πάπας στην ιστορία;  Πότε εμφανίστηκε ο Μίκυ Μάους;
Θα μπορούσα να θέσω ατέλειωτα ερωτήματα και όλα θα ήταν ωραίες περιπέτειες έρευνας. Θα έλθει η μέρα που θα είσαι ηλικιωμένος και θα νιώθεις ότι έχεις ζήσει χίλιες ζωές, γιατί θα είναι σαν να ήσουν παρών στη Μάχη του Βατερλό,  ότι παρακολούθησες τη δολοφονία του Ιούλιου Καίσαρα κι ότι ήσουν πολύ κοντά στο σημείο όπου ο Bertoldo il Nero6, αναμιγνύοντας ουσίες σε ένα γουδί για να βρει τον τρόπο να φτιάξει χρυσό, ανακάλυψε κατά λάθος την πυρίτιδα (μπαρούτι) και εκτινάχθηκε στον αέρα (και καλά να πάθει). Αντίθετα, άλλοι φίλοι σου, οι οποίοι δεν θα έχουν καλλιεργήσει τη μνήμη τους, θα έχουν ζήσει μια μόνο ζωή, τη δική τους, που θα πρέπει να ήταν και πολύ μελαγχολική και στερημένη από μεγάλες συγκινήσεις.
Καλλιέργησε, λοιπόν, τη μνήμη σου και από αύριο αποστήθισε την «Εύθυμη Τερέζα»7.

Σημειώσεις:
1. «La Cavallina Storna», στα ιταλικά. Είναι από τα πιο γνωστά ποιήματα του Ιταλού ποιητή Τζιοβάνι Πάσκολι (1855-1912). Το οποίο έγραψε στη μνήμη του πατέρα του, ο οποίος δολοφονήθηκε  πάνω στην άμαξά του, όταν ο ποιητής ήταν δώδεκα ετών.
2. «Il Sabato del villaggio», στα ιταλικά. Ποίημα του Τζιάκομο Λεοπάρντι (1798-1837), ο οποίος θεωρείται  o μεγαλύτερος Ιταλός ποιητής μετά τον Πετράρχη. Το συγκεκριμένο ποίημα αναφέρεται στις προετοιμασίες που κάνουν οι κάτοικοι του χωριού του, για να υποδεχθούν την Κυριακή.
3. Πορεία προς τη Ρώμη (Marcia su Roma) ονομάστηκε η πορεία που έκαναν προς την πρωτεύουσα της Ιταλίας οι μελανοχίτωνες (η παραστρατιωτική οργάνωση που είχε δημιουργήσει ο Μουσολίνι), προκειμένου να καταλάβουν την εξουσία. Η “πορεία” διήρκεσε από τις 22 ως τις 28 Οκτωβρίου 1922 και κατέληξε στην άνοδο του Μουσολίνι στην εξουσία, στην οποία παρέμεινε επί 21 έτη.
4. Ο Λουίτζι Φάκτα (1861-1930) ήταν ο τελευταίος πρωθυπουργός πριν την ανάληψη της εξουσίας από τον Μπενίτο Μουσολίνι.
5. Γάλλοι καλβινιστές που εμφανίστηκαν το 1700 εναντίον του Λουδοβίκου του 14ου , ο οποίος είχε καταργήσει τη θρησκευτική τους ελευθερία. Ονομάζονταν έτσι από την πουκαμίσα, που φορούσαν πάνω από το ένδυμά τους, ως αναγνωριστικό στοιχείο.
6. Ο Μπερτόλδος, επονομαζόμενος και  Μαύρος (Berthold der Schwartz) ήταν φραγκισκανός μοναχός,  στον  οποίο αποδίδεται (χωρίς να μπορεί να τεκμηριωθεί ιστορικά)  η εφεύρεση της πυρίτιδας.
7. «La Vispa Teresa», στα ιταλικά είναι το πιο γνωστό ποίημα για μικρά παιδιά του Ιταλού ποιητή Λουίτζι Σάιλερ (1825-1885).  Γράφτηκε γύρω στο 1850 και μιλάει για ένα κοριτσάκι, την Τερέζα, που  περιχαρής που έπιασε μια πεταλουδίτσα, ενώ εκείνη πέταγε πάνω από το γρασίδι, αναφωνεί: «Τη έπιασα! Την έπιασα!». Η πεταλούδα  την εκλιπαρεί να την αφήσει ελεύθερη, λέγοντάς της: «Ζώντας πετώντας, τι κακό σου κάνω; Εσύ με πληγώνεις πιέζοντάς μου τις φτερούγες. Άσε με ελεύθερη! Κι εγώ κόρη του Θεού είμαι!». Η Τερέζα, κόκκινη από ντροπή, άνοιξε τα δάχτυλά της κι εκείνη πέταξε και πάλι.

– See more at: https://left.gr/news/ena-gramma-toy-oymperto-eko-ston-eggono-toy#sthash.quaqcbtL.dpuf

(περισσότερα…)

Read Full Post »

eco

Διαβάζουμε ένα βιογραφικό από τη BIKIΠΑΙΔΙΑ [ΕΔΩ].

Ο Έκο γνώριζε άπταιστα πέντε γλώσσες, μεταξύ των οποίων αρχαία ελληνικά και λατινικά, που χρησιμοποιούσε πολύ συχνά στα βιβλία του, επιστημονικά και λογοτεχνικά. Από την αρχή της καριέρας του έως τον θάνατό του κέρδισε πολλές τιμητικές διακρίσεις και έκανε δεκάδες εκδοτικές επιτυχίες. Περνούσε τον καιρό του με τη γυναίκα του και τα δύο παιδιά τους ανάμεσα στο σπίτι του στο Μιλάνο (ένα διαμέρισμα-λαβύρινθο με μια βιβλιοθήκη 30.000 βιβλίων) και στο εξοχικό του στο Ρίμινι (ένα τεράστιο κτήμα του 17ου αιώνα, στο οποίο παλιά στεγαζόταν ένα σχολείο Ιησουιτών).

Εκδόσεις των βιβλίων του στα Ελληνικά [ΕΔΩ]

ECO UMBERTO «Η ΣΗΜΕΙΟΛΟΓΙΑ ΣΤΗΝ ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΖΩΗ» – Το βιβλίο που έγινε γνωστός ο συγγραφέας στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο, 1962 [ΕΔΩ]

Αποφθέγματα [ΕΔΩ] «Σήμερα μόνο οι ηλίθιοι κάνουν δικτατορίες με τανκς, από τη στιγμή που υπάρχει η τηλεόραση.» | «Στις Ηνωμένες Πολιτείες η πολιτική είναι επάγγελμα. Στην Ευρώπη, δικαίωμα και καθήκον».

OUMPERTO ECO στη Χαλκιδική

Ουμπέρτο Έκο, Γιώργος Κωνσταντινίδης, Σιθωνία, 1993 [ΕΔΩ]

Read Full Post »

κοντογλου-δημαρχείο-735x400

Το Δημαρχείο της Αθήνας θα ανοίξει τις πόρτες του το κοινό για να αποκαλύψει το μνημειακό έργο του Φώτη Κόντογλου. 28  τοιχογραφημένα μέτρα του ζωγράφου συνθέτουν μια τοιχογραφία που κοσμεί τοίχο του Δημαρχείου σε σημείο που δεν είναι επισκέψιμο για το κοινό, καθώς λειτουργούν γραφεία της διοίκησης του δήμου, γι’ αυτό και είναι άγνωστο στο ευρύ κοινό.

Στο πλαίσιό της έκθεσης του Μουσείου Μπενάκη «Φώτης Κόντογλου. Από τον «ΛΟΓΟ» στην «ΕΚΦΡΑΣΙ» -η οποία πραγματοποιείται στην Πινακοθήκη Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα και τελεί υπό την αιγίδα του Δήμου Αθηναίων- οργανώνεται με τη συνεργασία των αρμοδίων υπηρεσιών του Δήμου Αθηναίων, ειδική ξενάγηση στους χώρους του Δημαρχείου Αθηνών, όπου υπάρχει η μνημειακή τοιχογραφία του Φώτη Κόντογλου. Ο κορυφαίος έλληνας δημιουργός, που πρωτοστάτησε στο κίνημα για την στροφή της ελληνικής τέχνης προς την πνευματική ένταση της παράδοσης, κατέθεσε ένα έργο-σταθμό στη γόνιμη διαδρομή του. Το 1937, με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ανατέθηκε στο ζωγράφο η τοιχογράφηση του Δημοτικού Συμβούλιου, αποτυπώνοντας όλες τις μεγάλες μορφές του Γένους σε ένα «πάνθεον της ρωμιοσύνης».

Το Σάββατο 6 Φεβρουαρίου 2016 και ώρα 12:00, ο αναπληρωτής Kαθηγητής του Tμήματος Ιστορίας & Αρχαιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Δημήτρης Παυλόπουλος και οι Ιστορικοί της Τέχνης κ. Ζέττα Αντωνοπούλου και κ. Γιώργος Μυλωνάς, θα παρουσιάσουν τα 28 τοιχογραφημένα μέτρα, όπου ο Φώτης Κόντογλου ενσάρκωσε όλες τις μεγάλες μορφές του γένους και αναστήλωσε το πάνθεον της Ρωμιοσύνης.

Οι θέσεις είναι αυστηρά 30 θα τηρηθεί σειρά προτεραιότητας.

Για δηλώσεις συμμετοχής στο τηλέφωνο 2103615702, Τετάρτη έως Σάββατο, 10:00-18:00, με σειρά προτεραιότητας.

Newsroom Αθήνα 9.84

Read Full Post »

Older Posts »