Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Μαΐου 2013

H ΣΙΩΠΗΛΗ ΑΝΟΙΞΗ

 

Περισσότερα για το βιβλίο ΕΔΩ

ΑΣΤΕΡΙΟΣ ΠΑΝΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΤΗΣ ΠΟΛΥΤΕΧΝΙΚΗΣ ΣΧΟΛΗΣ ΞΑΝΘΗΣ

e-mail:apantokr@civil.duth.gr

 Η ΒΙΟΛΟΓΟΣ ΡΑΧΗΛ ΚΑΡΣΟΝ ΚΑΙ Η ΣΙΩΠΗΛΗ ΑΝΟΙΞΗ

 

«Όσο πιο καθαρά επικεντρώνουμε την προσοχή μας στα θαύματα της φύσης τόσο περισσότερο αποφεύγουμε την καταστροφή της»

Τον Ιούνιο του 1962, η συντακτική επιτροπή του περιοδικού New Yorker αποφάσισε να παρουσιάσει σε συνέχειες το βιβλίο «Σιωπηλή Άνοιξη» (Silent Spring) της Ραχήλ Κάρσον (Rachel Carson), ενώ στο τέλος του χρόνου το βιβλίο εκδόθηκε και κυκλοφόρησε κανονικά από τον εκδοτικό οίκο Houghton Mifflin. Σύντομα χαρακτηρίστηκε βιβλίο του μήνα και περιλήφθηκε στη λίστα των μπεστ σέλερ των New York Times. Μετά την κυκλοφορία,  είχε τεράστια επιτυχία, προκάλεσε μεγάλη εντύπωση και κοινωνική αναταραχή. Θεωρείται ένα από τα καλύτερα επιστημονικά βιβλία του 20ου αιώνα και σύμφωνα με τους συντάκτες του περιοδικού Discover Magazine  βρίσκεται μέσα στα καλύτερα 25 επιστημονικά  βιβλία όλων των εποχών.

Γιατί όμως το  βιβλίο προκάλεσε τόσο μεγάλη εντύπωση;  Η Κάρσον υποστήριζε ότι η ανεξέλεγκτη χρήση φυτοφαρμάκων και παρασιτοκτόνων ήταν επιβλαβής για το περιβάλλον, γιατί  εκτός από την καταστροφή των ανεπιθύμητων μικροοργανισμών (π.χ. κουνούπια) τα φάρμακα προκαλούσαν το θάνατο σε  ζώα και πουλιά και ενδεχομένως και σε ανθρώπους. Κατηγορούσε τις χημικές βιομηχανίες παρασκευής φυτοφαρμάκων για παραπληροφόρηση σχετικά με το θέμα και τις δημόσιες υπηρεσίες ότι δέχονταν άκριτα τις απόψεις των βιομηχάνων χωρίς έλεγχο. Ο τίτλος του βιβλίου είχε επιλεγεί σκόπιμα υπονοώντας ότι κάποτε την άνοιξη δεν θα ακούγεται το κελάηδισμα των πουλιών (σιωπηλή άνοιξη), επειδή θα έχουν εξοντωθεί από τα φυτοφάρμακα. Η καταγωγή του τίτλου προέρχεται από την παρακάτω  στροφή ποιήματος του άγγλου ποιητή John Keats (1795-1821), μετάφραση Πηνελόπη Καμπάκη- Βουγιουκλή.

 

O what can ail thee, knight-at-arms,
Alone and palely loitering?
The sedge has withered  from the lake,
And no birds sing.

Ω,  χλωμέ μου ιππότη,
Μόνος τι νάχεις και γυρνάς;
(Αλίμονο) μαράθηκαν
της λίμνης τα βρύα κι οι λειχήνες
Και τα πουλιά δεν κελαηδούν.
Η αντίδραση από τις χημικές βιομηχανίες υπήρξε σφοδρή, με απειλές για προσφυγή στα δικαστήρια  και απαξιωτικά σχόλια του τύπου «επιστημονική ανεπάρκεια, συμπεράσματα χωρίς αποδείξεις, γυναικεία υστερία». Μετά το σάλο που προκλήθηκε   και τη δημοσιότητα που πήρε το θέμα, ο πρόεδρος Τζων Κέννεντυ έδωσε εντολή στο επιστημονικό του συμβούλιο να εξετάσει τα επιχειρήματα της Κάρσον. Η έρευνα  του συμβουλίου επιβεβαίωσε τα επιχειρήματά της και οδήγησε στην άμεση επιβολή αυστηρών κανόνων στη χρήση των φυτοφαρμάκων.

Το πλέον γνωστό εντομοκτόνο, που χρησιμοποιήθηκε ευρέως και στην Ελλάδα, είναι το DDT. Είναι χλωριούχος ένωση, ισχυρά τοξική που χρησιμοποιήθηκε για την καταπολέμηση των κουνουπιών στις ελώδεις περιοχές για περιορισμό της μετάδοσης της ελονοσίας. Παρασκευάστηκε το 1874  από το γερμανό χημικό Ότμαρ Τσάιντλερ (Othmar Zeidler), χωρίς όμως να περιγραφούν εντομοκτόνες ιδιότητες, τις οποίες ανακάλυψε πολύ αργότερα (1930) ο ελβετός χημικός της εταιρείας Ciba – Geigy Πάουλ Χέρμαν Μύλλερ (Paul Hermann Müller). Επειδή είναι μη βιοδιασπώμενο, σε έρευνες που έγιναν βρέθηκαν ποσότητες DDT μέχρι και στο γάλα των λευκών αρκούδων και στα αυγά των πιγκουΐνων στο βόρειο πόλο. Παρά την απαγόρευσή του  από το 1972, υπολείμματα ανιχνεύονται ακόμη και σήμερα στα νερά της Ελλάδας.  Για την καταπολέμηση των κουνουπιών στη χώρα μας σήμερα χρησιμοποιούνται ήπια εντομοκτόνα με ελάχιστες  επιπτώσεις στο περιβάλλον. Μετά την απαγόρευση υπήρξαν και υπάρχουν επιστήμονες που υποστηρίζουν ότι η απαγόρευση προκάλεσε αύξηση της ελονοσίας σε χώρες του τρίτου κόσμου. Πάντως οι κατηγορίες αυτές δεν απευθύνονται στην Κάρσον η οποία προειδοποίησε τεκμηριωμένα για τις παρενέργειες και ζήτησε την ορθολογική χρήση των φυτοφαρμάκων. Κινήματα, ιδέες και δράσεις όπως το οικολογικό κίνημα, η προστασία  του περιβάλλοντος, τα κόμματα των πρασίνων,  η οικολογική γεωργία και τα βιολογικά προϊόντα οφείλουν πολλά στη γενναία επιστήμονα  Ραχήλ Κάρσον, που με  επιστημονικά τεκμηριωμένα επιχειρήματα απέδειξε τις βλαβερές συνέπειες της αλόγιστης χρήσης των φυτοφαρμάκων στο περιβάλλον. Ποια  ήταν όμως η   Ραχήλ Κάρσον;

Γεννήθηκε στις 27 Μαΐου του 1907 σε μια μικρή αγροτική φάρμα κοντά στο  Springdale της Πενσυλβάνια των ΗΠΑ. Οι πρώτες ιστορίες που άκουσε από τη μητέρα της αφορούσαν τις λίμνες και τα δάση της περιοχής.  Από μικρό παιδί είχε πάθος με τη λογοτεχνία και ήθελε να γίνει συγγραφέας. Τα πρώτα της γραπτά εμφανίστηκαν σε παιδικό λογοτεχνικό περιοδικό, όταν ήταν 10 ετών. Στην εφηβεία μεταμορφώθηκε σε  ένα μοναχικό, αδύνατο, ντροπαλό κορίτσι  με καθαρό πρόσωπο και πυκνά σγουρά μαλλιά. Διάβαζε πολύ και περιπλανιόταν στη φύση παρατηρώντας επί ώρες τα πουλιά και τις λίμνες που βρίσκονταν γύρω από τη φάρμα.  Παράλληλα συνέχισε να δημοσιεύει  ποιήματα σε λογοτεχνικά περιοδικά. Παρακολούθησε το κολέγιο θηλέων της  Πενσυλβάνια, όπου το μάθημα της βιολογίας αποτέλεσε γι αυτήν έναυσμα για επιστημονική μελέτη της φύσης την οποία αγαπούσε τόσο πολύ, εγκαταλείποντας την άλλη της αγάπη που ήταν η λογοτεχνία. Όμως η εγκατάλειψη αυτή ήταν προσωρινή, γιατί το λογοτεχνικό της ταλέντο έπαιξε σημαντικό ρόλο στην μετέπειτα επιστημονική της πορεία παρουσιάζοντας τα περιβαλλοντικά θέματα και περιγράφοντας τα πλάσματα της φύσης με εξαιρετικό και γλαφυρό τρόπο. Ακόμη και οι τίτλοι των βιβλίων της μαρτυρούν το λογοτεχνικό της ταλέντο (Κάτω από τον θαλασσινό αέρα, 1941, Η θάλασσα γύρω μας, 1951, Τα πέρατα της θάλασσας, 1955, Σιωπηλή Άνοιξη, 1962).

Αποφοίτησε με άριστα από το κολέγιο θηλέων της  Πενσυλβάνια το 1929 και συνέχισε, με υποτροφία,  μεταπτυχιακές σπουδές στο πανεπιστήμιο Johns Hopkins από όπου έλαβε μάστερ στη ζωολογία το 1932. Στη συνέχεια δίδαξε ζωολογία στα πανεπιστήμια  Johns Hopkins και Maryland και ξεκίνησε την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής στο εργαστήριο θαλάσσιας βιολογίας στο Woods Hole της Μασαχουσέτης. Η οικονομική της κατάσταση, που δεν ήταν ποτέ καλή, χειροτέρευσε το 1932, όταν πέθανε ο πατέρας της και αναγκάστηκε να φροντίζει την ηλικιωμένη μητέρα της. Έτσι αναγκάστηκε να διακόψει την εκπόνηση της διδακτορικής διατριβής και δέχθηκε μια θέση μερικής απασχόλησης στο αμερικανικό γραφείο αλιευμάτων. Στη συνέχεια, κατέλαβε μόνιμη θέση στην υπηρεσία  ερχόμενη πρώτη στις εξετάσεις, που διενεργήθηκαν για τη θέση αυτή όντας  η δεύτερη γυναίκα που προσλήφθηκε σε μόνιμη θέση στην υπηρεσία αλιευμάτων.

Στο γραφείο αλιευμάτων η Κάρσον ανέπτυξε μεγάλη δραστηριότητα και έγινε γνωστή για την επιμονή της στην παραγωγή έντυπου υλικού υψηλής ποιότητας. Στην αρχή της καριέρας της ετοίμασε ένα άρθρο για παρουσίαση στο ραδιόφωνο με τίτλο «Ο βυθός της θάλασσας» αλλά ο προϊστάμενός της δεν το ενέκρινε κρίνοντάς το ως πολύ λογοτεχνικό. Η Κάρσον έστειλε το άρθρο για δημοσίευση στο περιοδικό   Atlantic Monthly και προς μεγάλη της έκπληξη και ικανοποίηση  το άρθρο έγινε δεκτό το 1937. Η χαρά της όμως δεν κράτησε πολύ. Την ίδια χρονιά πέθανε η  αδελφή της, σε ηλικία 40  ετών, και η Κάρσον ανέλαβε τη φροντίδα των δυο ανιψιών της. Το άρθρο έκανε μεγάλη εντύπωση και ο εκδοτικός οίκος  Simon & Schuster της πρότεινε να το επεκτείνει σε βιβλίο. Μετά από τέσσερα χρόνια σκληρής νυχτερινής δουλειάς κυκλοφόρησε το βιβλίο  με τίτλο «Κάτω από τον θαλασσινό αέρα» (Under the sea-wind, 1941). Το βιβλίο έλαβε εξαιρετικές κριτικές αλλά πούλησε ελάχιστα αντίτυπα και λόγω της συγκυρίας: κυκλοφόρησε ένα μήνα πριν από την επίθεση στο Πέρλ Χάρμπορ και την είσοδο των ΗΠΑ στον δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο. Τη δεκαετία του 1940 η  τραγωδία χτύπησε και πάλι την οικογένεια. Μία από τις ανιψιές της πέθανε και η Κάρσον ανέλαβε τη φροντίδα του πεντάχρονου ορφανού παράλληλα  με τη φροντίδα της υπέργηρης μητέρας της.    Το 1949 η Κάρσον ανέλαβε υπεύθυνη των εκδόσεων της υπηρεσίας. Το 1951 κυκλοφόρησε το δεύτερο βιβλίο της με τίτλο «Η θάλασσα γύρω μας» (The sea around us) και παρέμεινε στη λίστα των  μπεστ σέλερ των New York Times για 86 εβδομάδες. Το 1952 κέρδισε το βραβείο του καλύτερου βιβλίου της χρονιάς, έγινε ντοκιμαντέρ που κέρδισε βραβείο Όσκαρ και η Κάρσον ανακηρύχθηκε επίτιμος διδάκτωρ. Η επιτυχία αυτή είχε ως αποτέλεσμα τη βελτίωση των οικονομικών της  και έτσι η Κάρσον αποφάσισε να παραιτηθεί από την υπηρεσία για να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στο γράψιμο. Το 1955 παρουσίασε το τρίτο μέρος  της τριλογίας με τίτλο «Τα πέρατα της θάλασσας »  (The edge of the sea).

Η Κάρσον άρχισε να ασχολείται με την επίδραση των φυτοφαρμάκων στη φύση και ιδιαίτερα του DDT(dichlorodiphenyltrichloroethane) από τη δεκαετία του 1940. Και ενώ το θέμα την απασχολούσε συνεχώς, η αφορμή για τη συγγραφή της «Σιωπηλής Άνοιξης» ήταν ένα γράμμα που έλαβε το 1958 από μια φίλη της.  Η φίλη της διαμαρτύρονταν για τον ανηλεή ψεκασμό  της περιοχής με ζιζανιοκτόνο DDT από τις κυβερνητικές υπηρεσίες με στόχο την καταπολέμηση των κουνουπιών, που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο πολλών πουλιών. Η  Olga Owens Huckins ζητούσε από την Καρσον να ερευνήσει το θέμα. Η Κάρσον θεώρησε ότι θα ήταν καλύτερο να δοθεί δημοσιότητα στο πρόβλημα δια μέσου του τύπου αλλά κανένα έντυπο δεν έδειξε ενδιαφέρον. Έτσι αποφάσισε να γράψει το βιβλίο. Η συγγραφή κράτησε τέσσερα χρόνια, το βιβλίο ολοκληρώθηκε το 1962 και η πρώτη παρουσίαση  έγινε σε συνέχειες από το περιοδικό New Yorker.

Μετά τη δημοσίευση  της «Σιωπηλής Άνοιξης» η Κάρσον έγινε διάσημη και η καριέρα της έφτασε στο αποκορύφωμά της. Το 1963 εκλέχθηκε μέλος της ακαδημίας επιστημών των ΗΠΑ και τιμήθηκε με πολλά βραβεία.  Παρ’ όλα αυτά, στις φωτογραφίες της εποχής, στο πρόσωπο της προβάλλει μια ανεπαίσθητη θλίψη.  Πέθανε το 1964, δυο χρόνια μετά την κυκλοφορία της «Σιωπηλής Άνοιξης», σε ηλικία 57 ετών από καρκίνο. Δεν παντρεύτηκε ποτέ.

 

Advertisements

Read Full Post »

5 Ιουνίου

 

 

Επειδή περιβάλλον δεν είναι μόνο ο αέρας που αναπνέουμε…

Σας προτείνουμε να συμμετάσχετε RsB

Read Full Post »

farfoulas16-small

 

Κυκλοφόρησε το 16ο τεύχος του Φαρφουλά

Οι ΑΠΟΧΡΩΣΕΙΣ του ΧΙΟΥΜΟΡ

 Ανοίγουμε (χωρίς διάθεση να κλείσουμε) το πολύπλευρο θέμα του χιούμορ παρουσιάζοντας μια σειρά από τεκμήρια γέλιου και σάτιρας μαζί με φρέσκες σκέψεις και ιδέες. Δίνουμε την πρώτη πάσα και… η συνέχεια έπεται!

Από τα περιεχόμενα του τεύχους: Μπάμπης Άννινος: «Αι πηγαί του γέλωτος», Ε. Ζάχος-Παπαζαχαρίου: «Το γέλιο χτες και σήμερα», Ηλίας Κωστόπουλος: «Οι αρχαίες …σύγχρονες θεωρίες περί χιούμορ», Ανρί Μπερξόν: «Γενικά για το κωμικό», Απόστολος Θηβαίος (για το σκαριμπικό χιούμορ): «Η νύχτα στο κάστρο», Θανάσης Αθανασόπουλος: «Μουσική και χιούμορ», Δάφνη Χρονοπούλου: «Με Φρόυντ ή Αρχίλοχο ή πως τιθασεύεται το θηρίο», Ευφροσύνη Μαντά-Λαζάρου: «Ο διάπλους του σκοτεινού Αχέροντα με χιουμοριστικές αποχρώσεις», Κ. Κάλχας: «Απήλθεν ο [καραγκιοζοπαίχτης] Γιάνναρος», Έφη Χρυσού: «Οι τελευταίες οδηγίες…», Ζαχαρίας Στουφής: «Το χιούμορ και η σχέση του με τον θάνατο», Κων/νος Μπούρας: «Αποχρώσεις του σκηνικού χιούμορ»,Νίκος Ξένιος: «Ιδιωτικά χαμόγελα, δημόσιες αρετές».

Aνιχνεύοντας το χιούμορ ανά τόπους: Παρασκευή Κοψιδά-Βρεττού: «Μια σατιρική “βιογραφία” της Λευκάδας και του Λευκαδίτη», Νώντας Τσίγκας (Βογατσικό): «Μπριάνις κι μπούφ’», Νάσης Αλευράς (Κοζάνη): «Η συντέλεια απ’ τουν κόσμου», Οδυσσέας Ζούλας (Αστακός Ξηρομέρου): «Τα συμβάντα στην Πάτρα».

Μεταφράσεις: Ο Μ. Δαρβίρας μεταφράζει το σημαντικό κείμενο του Τσέχου διανοητή Karel Kosík «Ο Σβέικ και η Μπουγκούλμα», η Ε. Μικέλλη το κείμενο της ομάδα Α.Ι.V. (Μπρνο, Τσεχοσλοβακία): «Το γαλάζιο χιούμορ» και ο Ν. Σταμπάκης το διήγημα της Βελγίδας υπερρεαλίστριας Marianne van Hirtum «Ευθανασία — Απαγωγή γάτας — Τριάντα φράγκα — Ο κτηνίατρος».

Εικαστικά: Εύη Τσακνιά: «Ο ιός του χιούμορ και το μικρόβιο της τέχνης».

Ποίηση και χιούμορ: Χρήστος Τουμανίδης: «Οι Γρεγερίες». Ποιήματα με χιούμορ από τις/τους: Βασιλική Γεροκώστα, Δέσποινα ΚαραπάνουΠάτροκλο Λεβεντόπουλο, Θόδωρο Μπασιάκο, Σωκράτη Μαρτίνη, Γιάννη Πάσχοκαι Χρήστο Τσατσαρώνη,.

Μικρή ανθολόγηση σατιρικής ποίησης: Α. Κάλφογλου, Αθ. Χριστόπουλος, Ανδ. Λασκαράτος, Μ. Άμβλιχος, Κλ. Τριαντάφυλλος, Δ. Καμπούρογλους, Γ. Σουρής, Κ. Σκόκος, Πωλ Νορ

 

w Μαζί με το τεύχος, κυκλοφορεί το 8ο φύλλο της εφημερίδας Η Ηχώ της Αεραλάνδης με θέμα: Ο ΛΑΛΑΒΡΑΚΑΣ όλα όσα θα πρέπει να ξέρετε γι’ αυτόν!

 Η παρουσίαση του τεύχους θα γίνει την Παρασκευή 14 Ιουνίου 2013 στον Ορίζοντα Γεγονότων (Κεραμεικού 88) στα εγκαίνια της ομαδικής εικαστικής έκθεσης που θα πραγματοποιηθεί με το ίδιο θέμα.

 Ο Φαρφουλάς κυκλοφορεί στα βιβλιοπωλεία ή αποστέλλεται με αντικαταβολή. Αν δεν το βρίσκετε επικοινωνήστε μαζί μας μέσω mail ή στο τηλέφωνο των εκδόσεων.

 

Φ Α Ρ Φ Ο Υ Λ Α Σ

 ΕΚΔΟΣΕΙΣ ΒΙΒΛΙΩΝ & ΠΕΡΙΟΔΙΚΩΝ

Μαυρομιχάλη 18, 10680, Αθήνα, τηλ. 2111845583

 

http://farfoulas.blogspot.gr

Read Full Post »

BAE

Read Full Post »

oikodomoi_74025

 

[Φωτ. του Νίκου Θεοδοσίου ως «πρόγευση» – ΠΕΡΙΣόΤΕΡα ΕΔΩ ]

Read Full Post »

MANAVIS4

 

 

O MANABHS

 

Περισσότερα ΕΔΩ ΕΔΩ

THE GROCER

Read Full Post »

Μία μέρα στο Αρχαιολογικό Μουσείο

http://www.flickr.com/photos/tissaris/sets/72157633402976809/with/8707168659/

Read Full Post »

Older Posts »