Feeds:
Δημοσιεύσεις
Σχόλια

Archive for Φεβρουαρίου 2010

Είν’ βέβαια ευκόλως νοητό

Πως το εγχείρημα αυτό της έμμετρης καταγραφής

Μιας απαράμιλλης στο χρόνο, κι ασυνήθους ζωής,

Δεν είναι αυτό κάθ’ εαυτό

Το ζητούμενο του υποφαινόμενου,

Όσο η εξήγηση του φαινόμενου

Που συναντάται μες στο χρόνο, του αποδιοπομπαίου

Μα συνάμα και του μοιραίου

Που σαν εισέρχεται στην κοινωνία εν είδη λαθραίου

Δύναται να επιτύχει το παν

Όμως μόνο εφ’ όσον κι εάν

Καταφέρει πρώτα να πνίξει, μέσα του βαθιά,

Όλη την πηγαία και τη φυσική του ανθρωπιά.

Κι είν’ λογικό: ο καλός πατέρας ν’ αγαπά και να συγχωρεί το παιδί,

Ο γιατρός τον ανυπάκουο ασθενή με υπομονή, κατανόηση και συμπόνια να νουθετεί,

Ακριβώς όπως των αρχαίων Ελλήνων τη σοφία εκφράζουν οι μύθοι:

Οι Ολύμπιοι δέχονται τον άνθρωπο και τον τιμωρούνε μόνο όταν η λογική δεν πείθει.

Έτσι και ο έχων τη γνώση την εσώτερη της ύπαρξης, δε μπορεί παρά

Με κατανόηση να κοιτάζει τους εχθρούς του να εξαπολύουν τα πυρά

Τους προς εκείνον. Κι εχθρούς τελικά να μη τους νοιώθει πια, παρά φτωχούς

Τω πνεύματι, ανίδεους στις πράξεις και στους αηδείς προς αυτόν αφορισμούς.

Όσο για την επιλογή της στάνζας, έγινε προς τιμήν όλων των μεγάλων ποιητών γενομένων

Εξ Ομήρου εν αρχή, Πινδάρου και αρχαίων τραγωδών, έως των σύγχρονων προικισμένων

Της πρόσφατής μας ιστορίας : Shelley, Byron, Yeats, Blake, Service, Frost. Των Ελλήνων,

Κορνάρος, Φεραίος, Σολωμός, Παλαμάς, Λουντέμης κι Άγρας. Ολόκληρη στρατιά εκείνων

Που το εννόησαν η πένα δυνατότερη πως είναι της σπάθης και δεν αφέθηκαν απλά

Στα δώρα της γραφής, της ποίησης και του νου για κάποια ευκολία στο ζην μοναχά,

Ούτε για μια κάποια διαφυγή ή από ματαιοδοξία.

Ήταν στ’ αλήθεια μι’ απόφαση γενναία και τιμία,

Από κάποιο σημείο κι έπειτα τουλάχιστον,

Το να πορευτούν στη ζωή με το ελάχιστον

Που παρέχει η γραφή στον άνθρωπο. Μήπως σιγουριά, αναγνώριση, ασφάλεια μήπως;

Ότι κι αν έδωσε σε λίγους, στους πολλούς υπηρέτες μόνο δώρο υπήρξε τούτος ο κήπος

Ο ολάνθιστος της ποίησης, που χαρίζει τις οσμές και τις χαρές του, τόσο στον Ποιητή,

Όσο και στον πάσα ένα στιχοπλόκο απ’ το σωρό, στον έφηβο, στο φτωχό, στον εραστή.

Έτσι και η ιστορία ετούτη, με την ανώτερη των μορφών θε να δοθεί,

Την Ποίηση. Κι η όποια αποτυχία παρακαλώ εκ βαθέων ν’ αποδοθεί

Όχι στην αξία αυτής

Μα στην αξία εκείνου που θέτει την υπογραφή,

Τι κι εάν ειλικρινής,

Ίσως ανάξιος και λίγος αποδειχθεί ως ποιητής.

[Από την ποιητική συλλογή του Δημήτρη Λάμπου «Η Ιστορία ενός ‘Μισάνθρωπου'», εκδόσεις Παρασκήνιο.]

Advertisements

Read Full Post »

Στο ποίημα του «Μια πίκρα» ο Κωστής Παλαμάς αναφέρεται σε μια «ήρεμη θάλασσα», προφανώς αναπολεί τη Λιμνοθάλασσα του Μεσολογγίου που έζησε μερικά από τα παιδικά του χρόνια, κοντά στο θείο του, όταν «έχασε»  και τους δύο γονείς του σε διάστημα σαράντα ημερών.

Περισσότερα για τον Κωστή Παλαμά, που «έφυγε» στις 27 Φεβρουαρίου το 1943, διαβάστε στην παρακάτω ανάρτηση.

Read Full Post »

Γ. Ροϊλός, Οι ποιητές (π. 1919). Λάδι σε μουσαμά, 130 εκ. x 170 εκ. Φιλολογικός Σύλλογος «Παρνασσός». Μεγάλοι ποιητές της γενιάς του 1880. Στα δεξιά της σύνθεσης απεικονίζεται ο Α. Προβελέγγιος να διαβάζει κάποιο ποίημά του, ενώ από τα αριστερά προς τα δεξιά διακρίνονται οι Γ. Στρατήγης, Γ. Δροσίνης, I. Πολέμης, K. Παλαμάς (στο κέντρο) και Γ. Σουρής.

Διαβάστε στη ΒΙΚΙΠΑίΔΕΙΑ τη βιογραφία του Ποιητή.  Απόσπασμα «Πέθανε στις 27 Φεβρουαρίου του 1943, έπειτα από σοβαρή ασθένεια, 40 ημέρες μετά τον θάνατο της συζύγου του (τον οποίο δεν είχε πληροφορηθεί επειδή και η δική του υγεία ήταν σε κρίσιμη κατάσταση). Η κηδεία του έμεινε ιστορική καθώς, μπροστά σε έκπληκτους Γερμανούς κατακτητές, χιλιάδες κόσμος τον συνόδευσε στην τελευταία του κατοικία, στο Α΄ νεκροταφείο Αθηνών, ψάλλοντας τον εθνικό ύμνο.»

Το νεκρώσιμο ποίημα που απήγγειλε ο ποιητής Άγγελος Σικελιανός . (Από το ιστολόγιο του Νίκου Σαραντάκου)

ΠΑΛΑΜΑΣ

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένα βουνό
με δάφνες αν υψώσουμε ως το Πήλιο κι ως την Όσσα,
κι αν το πυργώσουμε ως τον έβδομο ουρανό,
ποιόν κλεί, τι κι αν το πεί η  δικιά μου γλώσσα;

Μα εσύ Λαέ, που τη φτωχή σου τη μιλιά,
Ήρωας την πήρε και την ύψωσε ως τ’ αστέρια,
μεράσου τώρα τη θεϊκή φεγγοβολιά
της τέλειας δόξας του, ανασήκωσ’ τον στα χέρια

γιγάντιο φλάμπουρο κι απάνω από μας
που τον υμνούμε με καρδιά αναμμένη,
πες μ’ ένα μόνο ανασασμόν: «Ο Παλαμάς !»,
ν’ αντιβογκήσει τ’ όνομά του η οικουμένη !

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
Βογκήστε τύμπανα πολέμου… Οι φοβερές
σημαίες, ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Σ’ αυτό το φέρετρο ακουμπά η Ελλάδα ! Ένας λαός,
σηκώνοντας τα μάτια του τη βλέπει…
κι ακέριος φλέγεται ως με τ’ άδυτο ο Ναός,
κι από ψηλά νεφέλη Δόξας τονε σκέπει.

Τι πάνωθέ μας, όπου ο άρρητος παλμός
της αιωνιότητας, αστράφτει αυτήν την ώρα
Ορφέας, Ηράκλειτος, Αισχύλος, Σολωμός
την άγια δέχονται ψυχή την τροπαιοφόρα,

που αφού το έργο της θεμέλιωσε βαθιά
στη γην αυτήν με μιαν ισόθεη Σκέψη,
τον τρισμακάριο τώρα πάει ψηλά τον Ίακχο
με τους αθάνατους θεούς για να χορέψει.

Ηχήστε οι σάλπιγγες… Καμπάνες βροντερές,
δονήστε σύγκορμη τη χώρα πέρα ως πέρα…
Βόγκα Παιάνα ! Οι σημαίες οι φοβερές
της Λευτεριάς ξεδιπλωθείτε στον αέρα !

Άγγελος Σικελιανός

Read Full Post »

Berliner Unterwelten

Το υπόγειο μουσείο Berliner Unterwelten.

«…Στα πλαίσια του έργου της Berliner Unterwelten e.V για την ανάδειξη και τεκμηρίωση υπογείων κτισμάτων, χρησιμοποιήσαμε αυτούς τους χώρους που αναπτύσονται σε τέσσερα επίπεδα για να δημιουργήσουμε το υπόγειο μουσείο μας. Με αυτό το όνομα και αυτή την ιδιότητα συμμετέχουμε στην εκδήλωση «Lange Nacht der Museen» για πρώτη φορά το 2005. Η εκθεσή μας αναπτύσεται διαρκώς αλλά το επίκεντρο του ενδιαφεροντός μας παραμένει η πολιτική προστασία κατά τη διάρκεια του 2ου παγκ. πολέμου, οι επιπτώσεις των βομβαρδισμών και η μοντέρνα αρχαιολογία με τα ευρήματα του 20ου αιώνα…»  Περισσότερες πληροφορίες και από «πρώτο χέρι» στην ιστοσελιδα του Berliner Unterwelten.

Read Full Post »

Το εξώφυλλο του περιοδικού Focus που "προκάλεσε" το αίσθημα υπερηφάνειας των Ελλήνων

Ευτυχώς που υπάρχουν και νηφάλιες φωνές που αρνούνται να παρασυρθούν από το «ρεύμα» της εθνικοφροσύνης.

Διαβάστε την παρέμβαση του κ.Νίκου Σαραντάκου από το ιστολόγιό του «Οι λέξεις έχουν τη δική τους ιστορία». Η παρέμβαση του κ.Σαραντάκου «Το μεσαίο δάκτυλο της Αφροδίτης» και τα σχόλια των αναγνωστών….

Το θέμα αυτό έχει αναδείξει πολλές πλευρές και θα επανέλθουμε τόσο στο RsB όσο και από άλλα blogs που συμμετέχουμε.

Read Full Post »

Read Full Post »

του Ντένη Κονταρίνη

(από το blog της Νέας Υόρκης ΤΑ ΕΦΤΑΝΗΣΑ)

Ένα πάρα πολύ όμορφο νησί του συμπλέγματος των Εφτανήσων αναμφισβήτητα είναι η Ζάκυνθος. Τόπος ευλογημένος από το Θεό, συνδυάζει την πλούσια πολιτισμική κληρονομιά με την παραμυθένια φυσική ομορφιά. Τόπος των γραμμάτων και των τεχνών το νησί, δέχτηκε επιρροές από όλες τις μεγάλες ευρωπαϊκές χώρες, τις οποίες επιρροές αφομοίωσε σ’ ένα δικό της ιδιαίτερα πολιτιστικό κράμα.
Βαθειά επηρεασμένη από την ενετική κυριαρχία απέκτησε ένα ύφος ιδιαίτερο και μοναδικό. Στη Ζάκυνθο η αγάπη για τα γράμματα γέννησε ένα πλήθος διανοουμένων και ανάμεσά τους τον εθνικό ποιητή, τον πατριώτη, τον επαναστάτη, Ανδρέα Κάλβο. Ένας από τους σπουδαιότερους Έλληνες ποιητές, σύγχρονος του Σολωμού, ο Κάλβος, γεννήθηκε στην Ζάκυνθο το 1792 Μητέρα του ήταν η Αδριανή Ρουκάνη από ευγενή οικογένεια. Πατέρας του ο Κερκυραίος μικροαστός και τυχοδιώκτης Ιωάννης ή Τζανέτος Κάλβος.

Τα πρώτα του παιδικά χρόνια θα τα περάσει στη Ζάκυνθο ενώ σε ηλικία εννέα ετών ο πατέρας του θα εγκαταλείψει τη σύζυγό του και παίρνοντας τα δύο του παιδιά, τον Αντρέα και Νικόλα φεύγει στο Λιβόρνο της Ιταλίας.

Εκεί ο Αντρέας θα αναπτύξει τη φιλομάθειά του και θα έχει πάρα πολύ καλές σπουδές στην αρχαιοελληνική και Λατινική λογοτεχνία. Στο Λιβόρνο θα γράψει και το πρώτο του έργο, «Ύμνος στον Ναπολέοντα» κείμενο προτρεπτικό, αντιπολεμικό το οποίο όμως αργότερα θα το καταστρέψει και θα το αποκηρύξει. Θα ταξιδέψει στην Πίζα και στην Φλωρεντία, κέντρο τότε της πνευματικής ζωής και δημιουργίας στην Ευρώπη.
Τα δύο παιδιά μεγαλώνουν χωρίς οικογενειακή θαλπωρή. Η μητέρα έχει χάσει τα ίχνη των παιδιών της και ο πατέρας εγκαταλείπει τα παιδιά ταξιδεύοντας για τις δουλειές του.
Το 1812 δύο σημαντικά γεγονότα θα σημαδέψουν τη ζωή του. Ο θάνατος του πατέρα του με αποτέλεσμα την οικονομική του κάμψη και η γνωριμία του με τον Ούγκω Φώσκολο, τον πιο τιμημένο Ιταλό ποιητή και λόγιο της εποχής του αλλά και επαναστάτη..
Ο Φώσκολο στάθηκε για τον Κάλβο καλός φίλος, δάσκαλος, μέντορας και ξεναγός στο ισχυρό εκείνη την εποχή ρεύμα του νεοκλασικισμού αλλά και στις επαναστατικές ιδέες της εποχής. Κάτω από τις οδηγίες του Φώσκολου το 1813 θα γράψει στα Ιταλικά τις τρεις τραγωδίες του Θηραμένης, Δαναΐδες και Ιππίας.
Την ίδια χρονιά ο Φώσκολος θα αυτοεξοριστεί στην Ζυρίχη για να αποφύγει το αυστριακό καθεστώς και ο Κάλβος θα τον ξανασυναντήσει το 1816 όπου και από αυτόν θα μάθει για το θάνατο της μητέρας του γεγονός που τον συγκλονίζει όπως φαίνεται από την ωδή του Εις θάνατον
Το 1816 πάντα με συντροφιά τον Φώσκολο θα καταφύγουν στην Αγγλία όπου μετά ένα χρόνο η φιλία τους θα διακοπεί καθώς και οι δύο είναι τρομερά οξύθυμοι τύποι.

Ο γάμος του με την Τερέζα Τόμας θα διαρκέσει μόνο ένα χρόνο αφού η Τερέζα πεθαίνει μαζί και η κόρη της. Στην συνέχεια επιστρέφει στην Φλωρεντία όπου εμπλέκεται στο κίνημα των Καρμπονάρων. Εκεί συλλαμβάνεται και απελαύνεται. Καταφεύγει στη Γενεύη.
Στην πόλη αυτή το 1824 θα εκδώσει τις πρώτες του 10 Ωδές με τον γενικό τίτλο
«Η Λύρα». Η έκδοση αυτή θα συμπληρωθεί μετά από δύο χρόνια με ακόμη 10 Ωδές και με την οικονομική ενίσχυση των φιλελλήνων του Παρισιού, και πλέον θα έχει τον τίτλο «Λυρικά».
Το 1826 ο Ζακύνθιος ποιητής θα επιστρέφει στην Ελλάδα με τον σκοπό πλέον να παραμείνει εκεί. Φτάνει στο Ναύπλιο αποφασισμένος να συμμετάσχει στην προσπάθεια για μια Ελλάδα ελεύθερη και με την πολιτική της αναστήλωση, αλλά απογοητεύεται από την επικρατούσα διχόνοια και από την αδιαφορία για κείνον και το έργο του. Τελικά θα καταλήξει στην Κέρκυρα όπου για δύο χρόνια θα διδάξει το μάθημα της συγκριτικής λογοτεχνίας στην Ιόνιο Ακαδημία.
Τελικά ούτε εκεί θα καταφέρει να μείνει. Φεύγει πάλι γυρίζοντας την Ευρώπη για να καταλήξει στο Λονδίνο όπου εκεί θα το βρει ο θάνατος στις 3 Νοεμβρίου του 1869.
Τα έργα του Κάλβου δέχτηκαν αρκετή κριτική από τις δύο επικρατούσες παρατάξεις των διανοουμένων της ελληνικής πραγματικότητας. Η ποίηση του είναι αποτέλεσμα της νεοκλασσιστικής του παιδείας και της ρομαντικής του ψυχοσύνθεσης. Στην ποίησή του συμπλέουν το ειδυλλιακό, το παγανιστικό και το χριστιανικό στοιχείο με τα αρχαιοελληνικά πρότυπα. Όσον αφορά τη γλώσσα ο Κάλβος επιχειρεί να συνδυάσει δύο αντίθετες δυνάμεις. Τον μυθολογισμό και τα σύγχρονα γεγονότα της εποχής του.
Η ποίηση του Κάλβου για κάποιες δεκαετίες δεν θα τύχει της αναγνώρισης από τους Έλληνες διανοούμενους. Ούτε λίγο ούτε πολύ την θεωρούσαν ξένη κι αρνιόντουσαν να την εντάξουν στο χώρο της ελληνικής ποίησης. Μια πρώτη προσπάθεια για την ένταξή της θα γίνει από τον Δημήτρη Βικέλα γύρω στα 1880. Όμως μόνο μετά το 1889 θα γίνει μια στοιχειώδης αναγνώριση όταν ο Κωστής Παλαμάς σε μια διάλεξή του στον«Παρνασσό» θα προβάλλει τον Ανδρέα Κάλβο και το έργο του.

Πηγές: « Ο Κάλβος και η εποχή του» Mario Vitti, « H ποιητική του Ανδρέα Κάλβου » Γιάννης Δάλλας
« Ο κλασικισμός στην ποίηση του Κάλβου « Γιάννης Δάλλας


Read Full Post »

Older Posts »